สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน

สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานของเทศบาลตำบลทาปลาดุก
**************************

1. สภาพทั่วไป

1.1ประวัติความเป็นมา ลักษณะที่ตั้งและอาณาเขต
ประวัติความเป็นมาของตำบล

           ตำบลทาปลาดุก ได้เกิดขึ้นมาตั้งแต่เมื่อไหร่นั้นไม่มีหลักฐานปรากฏแต่มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า ครั้งหนึ่งได้มีชนชาวยองและชาวหลวยอพยพมาจากแคว้นเชียงตุงประเทศจีน มาตั้งถิ่นฐานอยู่ในหมู่บ้านเวียงยองและบ้านหลวยใกล้ๆกับตัวเมืองลำพูนและได้มี ชาวหลวยส่วนหนึ่งได้เดินทางมาตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณบ้านหน้าสถานีรถไฟ (ในปัจจุบัน) และบริเวณใกล้ๆ นั้นมีลำห้วยซึ่งเป็นที่อาศัยของปลาดุกมากมายและชาวบ้านได้อาศัยปลาเหล่านั้นเป็นอาหาร และเรียกชื่อห้วนนี้ว่าห้วยปลาดุก ต่อมามีการอพยพมาตั้งบ้านเรือนกันมากขึ้นซึ่งส่วนใหญ่จะเข้ามาทำไม้เนื่องจากพื้นที่ตำบลทาปลาดุกแต่เดิมเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์มาก เมื่อมีชุมชนเกิดมากขึ้นหลายหมู่บ้านจึงได้ตั้งเป็นตำบล และได้ชื่อว่า “ตำบลทาปลาดุก” เนื่องมาจากมีลำน้ำแม่ทาไหลผ่านกลาวงตำบลและชาวบ้านก็ตั้งบ้านเรือน อยู่บริเวณใกล้ๆ สองฝั่งลำน้ำทา ดังนั้นหมู่บ้านที่ตั้งขึ้นมักมีชื่อนำหน้าด้วยคำว่า “ ทา “ รวมทั้งชื่อตำบลด้วย
        ตำบลทาปลาดุก ได้รับการจัดตั้งตามกฎหมายลักษณะการปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 เมื่อปี พ.ศ.2482 และได้ยกฐานะเป็นสภาตำบลโดยมีอำนาจเป็นนิติบุคคลตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2538 และได้ยึดแนวเขตตำบลทาปลาดุกตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการจัดตั้งเทศบาลตำบลทาปลาดุก เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2540 โดยองค์การบริหารส่วนตำบลทาปลาดุก จัดเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลขนาดเล็ก ปัจจุบันได้ยกฐานะเป็นเทศบาลตำบลทาปลาดุก

ลักษณะที่ตั้งและอาณาเขต
        ลักษณะที่ตั้ง เทศบาลตำบลทาปลาดุก ปัจจุบันเป็นอาคาร 2 ชั้น ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 บ้านทาทุ่งไผ่ อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของที่ว่าการอำเภอแม่ทา มีระยะห่างประมาณ 13 กิโลเมตร ห่างจากตัวเมืองจังหวัดลำพูน ประมาณ 40 กิโลเมตร ห่างจากจังหวัดเชียงใหม่ ประมาณ 75 กิโลเมตร และห่างจากจังหวัดลำปาง ประมาณ 66 กิโลเมตร

เทศบาลตำบลตำบลทาปลาดุกมีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
        ทิศเหนือ จรดเขตตำบลแม่ทา อำเภอแม่อ่อน จังหวัดเชียงใหม่
        ทิศใต้ จรดเขตตำบลทาสบเส้า อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน
        ทิศตะวันออก จรดเขตตำบลบ้านค่า อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง 
        ทิศตะวันตก จรดเขตตำบลบ้านกลาง ,ตำบลมะเขือแจ้ จังหวัดลำพูน

คำขวัญประจำตำบล
       "เที่ยวดอยขุนตาน ไหว้ศาลเจ้าพ่อ       เยี่ยมยอสะพานขาว ถิ่นข้าวโพดฝักอ่อน      พักผ่อนสำราญ ดินแดนงามทาปลาดุก"


1.2 เนื้อที่
        เทศบาลตำบลทาปลาดุก มีเขตการปกครองและรับผิดชอบ ทั้งหมด 15 หมู่บ้าน มีพื้นที่โดยประมาณ 147.74 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 89,840 ไร่ แบ่งออกเป็นพื้นที่อยู่อาศัยประมาณ 4,920 ไร่ พื้นที่ดินทำกินประมาณ 15,938ไร่ และพื้นที่เขตป่าสงวน อุทยานแห่งชาติดอยขุนตานประมาณ 68,982 ไร่


1.3 ภูมิประเทศ
        สภาพภูมิประเทศและพื้นที่ส่วนใหญ่ เป็นภูเขา ป่าไม้ มีพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำซึ่งขนานกับลำน้ำแม่ทาและที่ราบตามหุบเขา สภาพพื้นดินที่ทำกินทั่วไปมีความอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูกทำการเกษตรกรรมและการกสิกรรมป่าไม้ ในเขตพื้นที่ ได้แก่ ป่าไม้เบญจพรรณ ต่างๆ ป่าไม้สัก ป่าไม้แดง ป่าไม้เต็งรัง ภูเขา ภายในพื้นที่เป็นภูเขาสูง มีลักษณะเรียงทอดยาวจากทิศเหนือไปทางทิศตะวันตก เรียกดอยเมือง และภูเขาที่ทอดจากทิศตะวันออกไปทางทิศใต้ เรียก ดอยขุนตานแม่น้ำสายสำคัญ ในพื้นที่เขตรับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลทาปลาดุกนั้นเป็นแม่น้ำสายหลักที่เปรียบเสมือนเส้นเลือดที่คอยหล่อเลี้ยงชีพของราษฎรภายในตำบล คือ ลำน้ำแม่ทา มีระยะทางตลอดสายประมาณ 18 กิโลเมตร ลำน้ำแม่ทาได้ไหลมาจากกิ่งอำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ ผ่านบ้านทากู่ บ้านทาป่าตึงเหนือ บ้านทาป่าสัก บ้านปงอ้อ บ้านทาสองท่า บ้านทาทุ่งไผ่ บ้านทาชมภู บ้านสถานี บ้านทาปลาดุก บ้านทาป่าเปา บ้านใหม่ทาชมภู และเขตพื้นที่ตำบลทาสบเส้า ซึ่งชาวบ้านส่วนใหญ่ ได้ใช้ลำน้ำแม่ทานี้ในการอุปโภค –บริโภคและใช้ทำการเกษตรต่าง ๆ ลำน้ำ-แม่ทามีลำห้วยหลายสาขาที่ไหลมาบรรจบรวมเข้าด้วยกัน ได้แก่ ลำห้วยแม่ยอนหวาย ลำห้วยสองท่า ลำห้วยทาชมภู ลำห้วยไคร้หลวง ลำห้วยต้นยาง ลำห้วยปลาดุก ลำห้วยไคร้ ลำห้วยทรายขาว

1.4 ภูมิอากาศ
         ตำบลทาปลาดุก มีลักษณะภูมิอากาศที่ดีตลอดปี มีฤดูหนาวที่เริ่มตั้งแต่ช่วงปลายเดือนตุลาคม – มกราคม ลักษณะอากาศ มีฝนตกชุกในช่วงแรกและมีอากาศหนาวเย็น อุณหภูมิเฉลี่ย 10 - 15 องศาเซลเซียส มีฤดูร้อนที่เริ่มตั้งช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ – พฤษภาคม ลักษณะอากาศ ค่อนข้างร้อนอบอ้าว และบางครั้งมีพายุฝนตกหนัก อุณหภูมิที่สูงนี้จะอยู่ที่ช่วงประมาณ 30 – 40 องศาเซลเซียส และมีฤดูฝนที่เริ่มตั้งแต่ช่วงเดือนมิถุนายน – ตุลาคม ลักษณะอากาศ มีฝนตกชุกตลอดช่วงฤดูฝน และตกชุกมาก ช่วงปลายเดือนตุลาคม มีอากาศเย็นสบาย - หนาวเย็นมาก อุณหภูมิ เฉลี่ย 19 – 25 องศาเซลเซียส

1.5 เขตการปกครองและบริหาร 
           จำนวนหมู่บ้านในเขต เทศบาลตำบลทาปลาดุก มีจำนวนเต็มทั้งหมด 15 หมู่บ้าน ได้แก่
                  หมู่ที่ 1 บ้านทากู่ 
                  หมู่ที่ 2 บ้านทาป่าสัก 
                  หมู่ที่ 3 บ้านทาทุ่งไผ่ 
                  หมู่ที่ 4 บ้านทาชมภู 
                  หมู่ที่ 5 บ้านทาปลาดุก 
                  หมู่ที่ 6 บ้านทาป่าเปา 
                  หมู่ที่ 7 บ้านทาสองท่า 
                  หมู่ที่ 8 บ้านขุนตาน 
                  หมู่ที่ 9 บ้านศรีทรายมูล 
                  หมู่ที่ 10 บ้านปงอ้อ 
                  หมู่ที่ 11 บ้านสถานี 
                  หมู่ที่ 12 บ้านแม่ป่าข่า 
                  หมู่ที่ 13 บ้านป่าตึง 
                  หมู่ที่ 14 บ้านทาป่าตึงเหนือ
                  หมู่ที่ 15 บ้านใหม่ทาชมภู